راهنمای کامل عمل لوزه سوم کودکان | سن مناسب، هزینه و مراقبت‌ها

هر پدر و مادری آرزو دارد فرزندش شب‌ها با آرامش نفس بکشد و روزها با انرژی کامل به بازی و یادگیری بپردازد. با این حال، مشکلاتی مانند تنفس دهانی، خروپف‌های شبانه و عفونت‌های مکرر گلو گاهی این آرامش را سلب می‌کنند. در بسیاری از این موارد، مقصر اصلی بافتی کوچک به نام لوزه سوم است که با بزرگ شدن بیش از حد، مسیر تنفسی کودک را مسدود می‌کند.

دکتر علیرضا یحیائی شاهاندشتی

فوق تخصص طب نوزادی

دریافت مشاوره فوری

هزینه 217,000 تومان

اگر پزشک فرزند شما جراحی را پیشنهاد داده است، ممکن است دچار نگرانی یا سوالات بی‌شماری شده باشید. هدف این مقاله همراهی با شما در این مسیر است تا با آگاهی کامل و آرامش خاطر، بهترین تصمیم را برای سلامت فرزندتان بگیرید. برای شروع، اگر نیاز به راهنمایی تخصصی دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین با متخصص گوش و حلق و بینی استفاده کنید تا جزئیات وضعیت فرزندتان را بررسی نمایید.

لوزه سوم چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

لوزه سوم که در اصطلاح پزشکی به آن «آدنوئید» گفته می‌شود، توده‌ای از بافت لنفاوی است که در انتهای مسیر بینی و بالای حلق، یعنی جایی که بینی به گلو متصل می‌شود، قرار دارد. برخلاف لوزه‌های معمولی که در دو طرف انتهای زبان قابل مشاهده هستند، لوزه سوم بدون ابزارهای مخصوص دیده نمی‌شود. این بافت بخشی از سیستم ایمنی بدن است و وظیفه دارد میکروب‌هایی را که از طریق دهان و بینی وارد می‌شوند، به دام بیندازد.

نکته جالب این است که لوزه‌ها در سنین ۳ تا ۶ سالگی در بزرگ‌ترین حالت خود هستند و با رشد کودک و تقویت سایر بخش‌های سیستم ایمنی، به تدریج کوچک شده و تا سنین بزرگسالی تقریباً ناپدید می‌شوند. بنابراین، عمل لوزه سوم کودکان معمولاً موضوعی است که در دوران خردسالی مطرح می‌شود.

چه زمانی عمل لوزه سوم کودکان ضروری است؟

پزشکان معمولاً زمانی جراحی را توصیه می‌کنند که لوزه‌ها بیش از آنکه فایده داشته باشند، باعث آزار و آسیب به سلامت کودک شوند. اگر فرزند شما علائم زیر را دارد، حتماً با یک متخصص مشورت کنید:

۱. مشکلات تنفسی و آپنه خواب: بزرگ شدن لوزه سوم می‌تواند راه هوایی را مسدود کند. این مسئله باعث می‌شود کودک با دهان باز نفس بکشد، خروپف کند و در موارد شدیدتر دچار «آپنه خواب» شود؛ یعنی برای چند لحظه تنفس او در خواب قطع شده و دوباره وصل می‌شود. این وضعیت کیفیت خواب کودک را کاهش داده و باعث خستگی و بی‌قراری او در طول روز می‌شود.

۲. عفونت‌های مکرر: اگر کودک در سال حداقل ۷ بار، یا در دو سال متوالی هر سال ۵ بار دچار عفونت شدید گلو و التهاب لوزه شود، جراحی راهکار موثری خواهد بود.

۳. مشکلات گوش و شنوایی: لوزه سوم نزدیک به شیپور استاش (کانال ارتباطی گوش و حلق) قرار دارد. تورم آن می‌تواند باعث تجمع مایع در گوش میانی (گوش چسبناک) و عفونت‌های مکرر گوش شود که نتیجه آن تضعیف موقت شنوایی است.

پیشنهاد خواندن

---

۱۰ علت رایج بوی بد دهان؛ معرفی روش های موثر درمان

تب در کودکان و بزرگسالان | چه زمانی تب خطرناک است؟

۴. سینوزیت مزمن: تورم مداوم لوزه سوم می‌تواند باعث آبریزش بینی همیشگی و تو دماغی شدن صدای کودک شود.

در چنین شرایطی، انجام یک ویزیت آنلاین با متخصص گوش و حلق و بینی می‌تواند به شما کمک کند تا شدت علائم را ارزیابی کرده و در مورد ضرورت عمل اطمینان حاصل کنید.

بهترین سن عمل لوزه در کودکان

سوالی که ذهن بسیاری از والدین را درگیر می‌کند، سن عمل لوزه در کودکان است. به طور کلی، پزشکان ترجیح می‌دهند این جراحی را در کودکان بین ۳ تا ۷ سالگی انجام دهند. در این بازه سنی، مشکلات ناشی از لوزه سوم به اوج خود می‌رسد.

با این حال، اگر علائم بسیار شدید باشد (مانند آپنه خواب شدید)، جراحی می‌تواند در سنین کمتر از ۳ سال نیز انجام شود، اما در این موارد کودک معمولاً نیاز به مراقبت و بستری شبانه بیشتری دارد. برای بررسی آمادگی جسمانی کودک، انجام یک ویزیت آنلاین با متخصص اطفال پیش از هر اقدامی توصیه می‌شود تا سوابق سلامتی و رشد کودک به دقت بررسی گردد.

آیا عمل لوزه در کودکان خطرناک است؟

این نگرانی کاملاً طبیعی است، اما باید بدانید که برداشتن لوزه سوم یکی از رایج‌ترین و ایمن‌ترین جراحی‌های دنیا در کودکان به شمار می‌رود. این عمل معمولاً به صورت سرپایی انجام می‌شود، به این معنی که فرزند شما در همان روز جراحی مرخص شده و به خانه بازمی‌گردد.

پاسخ به سوال آیا عمل لوزه در کودکان خطرناک است، به طور کلی «خیر» است، اما مانند هر جراحی دیگری، ریسک‌های اندکی وجود دارد:

• خونریزی: احتمال خونریزی بسیار کم است و معمولاً تا دو هفته بعد از عمل ممکن است رخ دهد.
• واکنش به بیهوشی: بیهوشی‌های مدرن بسیار ایمن هستند و توسط متخصصان بیهوشی اطفال به دقت مدیریت می‌شوند.
• عفونت: احتمال بروز عفونت بعد از عمل بسیار پایین است و معمولاً با مصرف آنتی‌بیوتیک‌های تجویزی کنترل می‌شود.

نحوه انجام جراحی و تکنیک‌های نوین

جراحی لوزه سوم (آدنوئیدکتومی) معمولاً بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد. کل فرآیند از طریق دهان باز کودک انجام می‌شود، بنابراین هیچ برشی روی پوست ایجاد نمی‌شود و هیچ جای زخمی باقی نخواهد ماند.

روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد:

• روش سنتی: جراح با ابزارهای مخصوص بافت را برمی‌دارد.
• روش‌های نوین (مانند لیزر یا کوبلیشن): در این روش‌ها از گرما یا امواج برای تخریب بافت و توقف همزمان خونریزی استفاده می‌شود که معمولاً با درد کمتر و بهبودی سریع‌تر همراه است.

بهترین فصل برای عمل لوزه سوم

شاید بپرسید بهترین فصل برای عمل لوزه سوم چه زمانی است؟ پاسخ قطعی وجود ندارد، اما چند نکته را در نظر بگیرید:

• فصول خنک (پاییز و زمستان): برخی معتقدند در این فصول احتمال عفونت‌های تنفسی و تورم بعد از عمل کمتر است.
• فصل تابستان: بسیاری از والدین تابستان را ترجیح می‌دهند، زیرا کودک از مدرسه دور است و فرصت کافی برای استراحت و گذراندن دوره نقاهت بدون عقب افتادن از درس را دارد. همچنین احتمال سرماخوردگی پیش از عمل در تابستان کمتر است.

در نهایت، زمان عمل باید بر اساس شدت علائم کودک و با نظر پزشک تعیین شود.

هزینه عمل لوزه سوم

هزینه عمل لوزه سوم به عوامل متعددی بستگی دارد که باعث می‌شود نتوان یک رقم واحد برای آن اعلام کرد. این عوامل عبارتند از:

۱. نوع مرکز درمانی: هزینه در بیمارستان‌های دولتی بسیار کمتر است و بخش زیادی از آن توسط بیمه‌های پایه (مانند تأمین اجتماعی) پوشش داده می‌شود. در بیمارستان‌های خصوصی، هزینه به دلیل خدمات رفاهی و تجهیزات بالاتر، بیشتر است.

۲. پوشش بیمه: داشتن بیمه تکمیلی می‌تواند بخش بزرگی از هزینه‌های بیمارستان خصوصی را جبران کند. 

۳. روش جراحی: استفاده از تکنولوژی‌های نوین مثل لیزر ممکن است هزینه را افزایش دهد.

به طور کلی، این جراحی به عنوان یک ضرورت پزشکی شناخته می‌شود و اکثر بیمه‌ها آن را پوشش می‌دهند.

مراقبت بعد از عمل لوزه کودکان

مهم‌ترین بخش برای والدین، دانستن نکات مراقبت بعد از عمل لوزه کودکان است. دوره نقاهت معمولاً یک تا دو هفته طول می‌کشد.

۱. مدیریت درد

گلودرد و گاهی گوش‌درد بعد از عمل طبیعی است. پزشک داروهای مسکن (مانند استامینوفن) تجویز می‌کند. هرگز به کودک آسپرین ندهید، زیرا خطر خونریزی شدید را به دنبال دارد. دارو را به موقع، به خصوص نیم ساعت قبل از غذا بدهید تا بلع آسان‌تر شود.

۲. رژیم غذایی 

• مایعات خنک و فراوان: هیدراته ماندن بدن بسیار حیاتی است. آب، آب‌میوه‌های غیر اسیدی (مثل آب سیب) و مایعات خنک عالی هستند.
• غذاهای نرم و سرد: بستنی، ژله، پودینگ، ماست خنک و فرنی سرد شده بهترین گزینه‌ها در روزهای اول هستند.
• پرهیز از غذاهای سفت و تند: تا دو هفته از دادن چیپس، نان تست، غذاهای داغ، ترش یا تند به کودک خودداری کنید، زیرا می‌توانند باعث درد یا خونریزی شوند.

۳. استراحت و فعالیت

کودک باید چند روز اول را در خانه استراحت کند و تا دو هفته از بازی‌های سنگین، دویدن و ورزش خودداری نماید. همچنین مسواک زدن آرام به تمیز ماندن دهان و جلوگیری از عفونت کمک می‌کند.

عوارض بعد از عمل لوزه در کودکان 

مشاهده برخی علائم بعد از عمل ممکن است شما را نگران کند، اما بسیاری از آن‌ها بخشی از روند بهبودی هستند. عوارض بعد از عمل لوزه در کودکان که معمولاً گذرا هستند شامل موارد زیر است:

• بوی بد دهان: به دلیل لایه‌های سفید یا خاکستری که در محل زخم تشکیل می‌شود (و نشانه بهبودی است)، دهان کودک ممکن است تا دو هفته بوی بدی بدهد.
• صدای تو دماغی: تغییر صدا معمولاً موقتی است و با کاهش تورم (بعد از ۲ تا ۴ هفته) برطرف می‌شود.
• تب خفیف: تب زیر ۳۸.۵ درجه در چند روز اول طبیعی است.
• گوش‌درد: این درد معمولاً ناشی از گلو است و با مسکن‌ها آرام می‌شود.

چه زمانی باید فوراً با پزشک تماس بگیرید؟

در صورت مشاهده موارد زیر، بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید:

• خونریزی قرمز روشن از دهان یا بینی.
• تب بالای ۳۹ درجه که با دارو پایین نمی‌آید.
• علائم کم‌آبی (کاهش ادرار، گریه بدون اشک، خشکی شدید دهان).
• مشکل جدی در تنفس.

جمع‌بندی

جراحی لوزه سوم، گرچه برای والدین استرس‌زا به نظر می‌رسد، اما دریچه‌ای به سوی زندگی باکیفیت‌تر برای کودک است. پس از این عمل، اکثر کودکان خواب آرام‌تری دارند، کمتر بیمار می‌شوند و رشد بهتری را تجربه می‌کنند. با رعایت توصیه‌های مراقبتی و صبوری در دوره نقاهت، فرزند شما به زودی به فعالیت‌های عادی خود باز خواهد گشت. در صورتی که پس از جراحی هرگونه سوال یا نگرانی داشتید، یک دکتر گوش و حلق و بینی آنلاین می‌تواند به سرعت پاسخگوی شما باشد و راهنمایی‌های لازم را ارائه دهد.