۷ اصل مهم تغذیه کودکان و شیرخواران | راهنمای کامل والدین

تغذیه کودکان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های والدین از بدو تولد تا سال‌های رشد است. بسیاری از پدر و مادرها نگران این هستند که آیا فرزندشان به اندازه کافی غذا می‌خورد یا خیر. برخی نیز به دلیل کم‌اشتهایی، بدغذایی یا وزن‌گیری کمتر کودک، دائماً به دنبال راهکارهای مختلف هستند. در حالی که طبق نظر بسیاری از والدین زمانی که کودکشان غذا نمی‌خورد، به دنبال راه‌حل‌های فوری مانند داروهای اشتها‌آور یا مولتی ویتامین برای افزایش وزن کودک هستند. اما واقعیت این است که قبل از هر اقدامی باید علت کم‌اشتهایی یا وزن‌گیری نامناسب کودک مشخص شود. در بسیاری از موارد، مشکل اصلی نه کمبود ویتامین بلکه رفتارهای نادرست تغذیه‌ای در محیط خانواده است.

سال‌های ابتدایی زندگی، بهترین زمان برای شکل‌گیری عادات غذایی سالم محسوب می‌شود. کودکانی که از همان ابتدا رابطه سالمی با غذا پیدا می‌کنند، در سال‌های بعد نیز کمتر دچار مشکلاتی مانند بدغذایی، چاقی یا کمبودهای تغذیه‌ای خواهند شد.

چرا تغذیه صحیح کودکان اهمیت دارد؟

بدن کودک در حال رشد است و برای تکامل مناسب به مواد مغذی متنوع نیاز دارد. رشد استخوان‌ها، تکامل مغز، تقویت سیستم ایمنی و افزایش توانایی یادگیری همگی تحت تاثیر تغذیه قرار دارند. به همین دلیل کیفیت تغذیه در سال‌های ابتدایی زندگی اهمیت بسیار زیادی دارد.

کودکانی که رژیم غذایی متعادل و سالم دارند، معمولاً انرژی بیشتری برای بازی، یادگیری و فعالیت‌های روزمره دارند. همچنین احتمال ابتلا به کمبود آهن، کمبود ویتامین‌ها و برخی مشکلات رشدی در آن‌ها کمتر است.

گاهی والدین تصور می‌کنند اگر وزن کودک از همسالانش کمتر باشد حتماً دچار مشکل است. در حالی که پزشکان برای ارزیابی وضعیت رشد فقط به وزن نگاه نمی‌کنند و فاکتورهای مختلفی را بررسی می‌کنند. در چنین شرایطی مشورت با یک متخصص اطفال می‌تواند به والدین کمک کند تا تصویر دقیق‌تری از وضعیت رشد فرزند خود داشته باشند.

شایع‌ترین اشتباهات والدین در تغذیه کودکان

بسیاری از مشکلات تغذیه‌ای کودکان نتیجه مستقیم رفتارهای اشتباه اما ناخواسته والدین است. اجبار به غذا خوردن، استفاده از تنبیه یا پاداش، مقایسه کودک با سایر کودکان و نگرانی بیش از حد درباره وزن از جمله این اشتباهات هستند.

امروزه یکی از سوالات پرتکرار والدین این است که چرا نباید رشد کودک را با دیگران یا گذشته‌اش مقایسه کنیم؟ پاسخ ساده است؛ زیرا هر کودک مسیر رشد اختصاصی خود را دارد. حتی دو کودک هم‌سن و هم‌جنس نیز ممکن است سرعت رشد متفاوتی داشته باشند. مقایسه مداوم نه تنها کمکی به بهبود وضعیت کودک نمی‌کند، بلکه می‌تواند باعث اضطراب والدین و ایجاد فشار روانی بر کودک شود.

اصل اول: اجبار در غذا خوردن ممنوع!

چرا نباید کودک را مجبور به غذا خوردن کنیم؟

پیشنهاد خواندن

---

آلرژی غذایی در کودکان: راهنمای کامل والدین برای تشخیص و درمان

رفتارها و مهارت‌های تغذیه‌ای کودکان (راهنمای ۱ تا ۵ سال)

یکی از مهم‌ترین اصول تغذیه کودکان این است که غذا خوردن نباید به یک تجربه استرس‌زا تبدیل شود. کودکان به طور طبیعی توانایی تشخیص گرسنگی و سیری را دارند و زمانی که این فرآیند طبیعی با فشار والدین مختل شود، احتمال ایجاد مشکلات تغذیه‌ای افزایش پیدا می‌کند.

بسیاری از والدین از روی نگرانی مدام به کودک اصرار می‌کنند که «یک لقمه دیگر بخور» یا «بشقابت را کامل تمام کن». اما تحقیقات نشان داده‌اند کودکانی که تحت فشار برای غذا خوردن قرار می‌گیرند، بیشتر در معرض بدغذایی و مقاومت نسبت به غذا قرار دارند.

پیامدهای اجبار در غذا خوردن

وقتی کودک مجبور به غذا خوردن می‌شود، به تدریج احساس منفی نسبت به زمان غذا پیدا می‌کند. در چنین شرایطی حتی غذاهایی که قبلاً دوست داشته است نیز ممکن است برای او جذابیت خود را از دست بدهند.

برخی والدین به دلیل نگرانی درباره وزن کودک، به دنبال انواع مکمل‌ها یا اشتها‌آورها می‌روند. در حالی که قبل از مصرف هر نوع مکمل باید علت دقیق مشکل توسط پزشک بررسی شود.

بهترین رفتار والدین هنگام غذا نخوردن کودک

والدین باید مسئول تهیه و ارائه غذای سالم باشند و تصمیم‌گیری درباره مقدار مصرف را تا حد زیادی به کودک بسپارند. اگر کودک در یک وعده غذایی کمتر غذا خورد، لزوماً به معنای وجود مشکل نیست. اشتهای کودکان در روزهای مختلف تغییر می‌کند و این موضوع کاملاً طبیعی است.

اصل دوم: به کودک نگویید «این غذا را دوست نداری»

یکی از اشتباهات رایج این است که والدین بعد از چند بار غذا نخوردن کودک، روی یک ماده غذایی برچسب «دوست ندارد» می‌زنند. این موضوع می‌تواند باعث شود کودک نیز همان باور را بپذیرد و دیگر تمایلی به امتحان کردن آن غذا نداشته باشد.

بهتر است به جای این جمله گفته شود: «فعلاً میل نداری». این تغییر کوچک در نحوه صحبت کردن می‌تواند تاثیر زیادی در پذیرش غذاهای جدید داشته باشد.

چند بار باید یک غذای جدید را به کودک معرفی کرد؟

بسیاری از کودکان برای پذیرش یک غذای جدید به چندین بار مواجهه نیاز دارند. گاهی لازم است یک ماده غذایی بین ۵ تا ۱۰ بار و حتی بیشتر در فواصل زمانی مختلف به کودک ارائه شود تا آن را بپذیرد.

والدین نباید بعد از یک یا دو بار رد شدن غذا، آن را به طور کامل از برنامه غذایی حذف کنند. صبر و تداوم در این مسیر اهمیت زیادی دارد.

روش صحیح معرفی غذای جدید

غذای جدید باید در زمانی ارائه شود که کودک گرسنه و سرحال است. مقدار غذا باید کم باشد و هیچ فشاری برای خوردن آن وجود نداشته باشد. هدف اولیه فقط آشنایی کودک با طعم و ظاهر جدید غذاست.

اگر والدین درباره اشتها، رشد یا وضعیت تغذیه کودک خود نگرانی دارند، مراجعه به بهترین متخصص اطفال می‌تواند به ارزیابی دقیق شرایط و جلوگیری از نگرانی‌های بی‌مورد کمک کند.

اصل سوم: تنقلات ناسالم را از خانه حذف کنید

یکی از دلایل مهم کاهش اشتهای کودکان نسبت به غذای اصلی، مصرف بیش از حد تنقلات ناسالم است. چیپس، پفک، نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی و خوراکی‌های بسیار شیرین نه تنها ارزش غذایی کمی دارند، بلکه باعث می‌شوند کودک در زمان وعده‌های اصلی اشتهای کافی نداشته باشد.

کودکان به تنهایی تصمیم نمی‌گیرند چه چیزی در خانه وجود داشته باشد. این والدین هستند که محیط غذایی خانه را شکل می‌دهند. اگر خوراکی‌های سالم در دسترس باشند و تنقلات ناسالم محدود شوند، احتمال انتخاب غذاهای مفید توسط کودک نیز بیشتر خواهد شد.

میوه‌های تازه، ماست، شیر، مغزها (متناسب با سن کودک) و میان‌وعده‌های خانگی سالم می‌توانند جایگزین‌های بسیار مناسبی برای خوراکی‌های فرآوری‌شده باشند.

نکته مهم این است که تغذیه سالم باید به یک سبک زندگی خانوادگی تبدیل شود. زمانی که والدین نیز غذاهای سالم مصرف می‌کنند، کودک راحت‌تر این الگو را می‌پذیرد و عادات غذایی مطلوب در او شکل می‌گیرد.

اصل چهارم: غذای جدید را با مقدار بسیار کم شروع کنید

یکی از مهم‌ترین نکاتی که هنگام معرفی غذای جدید به کودک باید رعایت شود، شروع با مقدار کم است. بسیاری از والدین وقتی می‌بینند کودک برای اولین بار به یک غذا علاقه نشان داده است، بلافاصله مقدار زیادی از آن را در اختیار او قرار می‌دهند. این کار همیشه نتیجه مطلوبی ندارد و حتی ممکن است باعث دلزدگی کودک از همان غذا شود.

دکترهای تغذیه و رشد کودک توصیه می‌کنند غذاهای جدید ابتدا در حد یک قاشق مرباخوری یا حتی کمتر ارائه شوند. این مقدار کم به کودک فرصت می‌دهد بدون احساس فشار با طعم، بو و بافت جدید آشنا شود. در واقع هدف اصلی در دفعات اول، خوردن مقدار زیاد غذا نیست؛ بلکه ایجاد یک تجربه مثبت و خوشایند است.

نکته مهم دیگر این است که اگر کودک غذایی را رد کرد، نباید تصور کنیم آن غذا را دوست ندارد. بسیاری از کودکان برای پذیرش یک ماده غذایی جدید به چندین بار مواجهه نیاز دارند. صبر والدین در این مرحله اهمیت بسیار زیادی دارد و می‌تواند از شکل‌گیری بدغذایی جلوگیری کند.

اصل پنجم: اجازه دهید کودک در غذا خوردن مشارکت کند

یکی از موثرترین راه‌ها برای افزایش علاقه کودک به غذا، مشارکت دادن او در فرآیند غذا خوردن است. کودکان ذاتاً کنجکاو هستند و دوست دارند محیط اطراف خود را کشف کنند. غذا نیز بخشی از همین دنیای جدید برای آن‌ها محسوب می‌شود.

زمانی که کودک توانایی نشستن پیدا می‌کند، می‌توان به تدریج او را در فرآیند غذا خوردن مشارکت داد. قرار دادن یک قاشق مناسب سن کودک، بشقاب کوچک و اجازه لمس غذا می‌تواند به افزایش علاقه او کمک کند. ممکن است در این مسیر لباس‌ها کثیف شوند یا بخشی از غذا روی زمین بریزد، اما این اتفاق کاملاً طبیعی است.

بسیاری از والدین نگران به‌هم‌ریختگی محیط هستند و مرتب دست و صورت کودک را پاک می‌کنند. این کار گاهی تمرکز کودک را از غذا خوردن دور می‌کند. بهتر است اجازه دهیم کودک با آرامش غذا را لمس کند، ببوید و تجربه کند. این تجربیات بخش مهمی از یادگیری مهارت غذا خوردن محسوب می‌شوند.

کودکانی که فرصت استقلال بیشتری در غذا خوردن دارند، معمولاً اعتمادبه‌نفس بالاتری پیدا می‌کنند و مقاومت کمتری نسبت به وعده‌های غذایی نشان می‌دهند.

اصل ششم: تشویق و تنبیه برای غذا خوردن ممنوع

غذا نباید به ابزاری برای تربیت کودک تبدیل شود. متأسفانه بسیاری از خانواده‌ها بدون اینکه متوجه باشند، از غذا به عنوان پاداش یا تنبیه استفاده می‌کنند. جملاتی مانند «اگر غذایت را بخوری برایت شکلات می‌خرم» یا «اگر غذا نخوری تلویزیون نگاه نمی‌کنی» نمونه‌هایی از این رفتار هستند.

در ظاهر ممکن است این روش‌ها موثر باشند، اما در بلندمدت می‌توانند رابطه کودک با غذا را مختل کنند. وقتی شکلات یا شیرینی به عنوان جایزه معرفی می‌شود، ارزش آن در ذهن کودک بیشتر از غذای اصلی خواهد شد. در نتیجه کودک غذا خوردن را فقط وسیله‌ای برای رسیدن به جایزه می‌بیند.

از طرف دیگر، تنبیه کودک به دلیل غذا نخوردن باعث ایجاد استرس و اضطراب می‌شود. کودکی که هنگام غذا خوردن احساس فشار یا ترس داشته باشد، به مرور زمان ممکن است از وعده‌های غذایی فرار کند یا مقاومت بیشتری نشان دهد.

بهترین راهکار این است که غذا خوردن به عنوان بخشی طبیعی از زندگی روزمره در نظر گرفته شود. والدین باید محیطی آرام و بدون تنش فراهم کنند تا کودک بتواند بدون اجبار و استرس غذا بخورد.

اصل هفتم: کودک خود را با دیگران مقایسه نکنید

یکی از مهم‌ترین دلایل نگرانی والدین، مقایسه فرزند خود با سایر کودکان است. بسیاری از خانواده‌ها زمانی که می‌بینند کودک همسایه، فامیل یا دوستانشان بیشتر غذا می‌خورد، نگران می‌شوند و تصور می‌کنند فرزندشان دچار مشکل شده است.

واقعیت این است که هر کودک ویژگی‌های ژنتیکی، متابولیسم و الگوی رشد مخصوص به خود را دارد. همان‌طور که قد و وزن کودکان متفاوت است، اشتهای آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت باشد. بعضی کودکان ذاتاً اشتهای بیشتری دارند و بعضی دیگر با مقدار کمتری غذا احساس سیری می‌کنند.

به همین دلیل پزشکان برای ارزیابی وضعیت کودک تنها به یک عدد روی ترازو توجه نمی‌کنند. آنچه اهمیت دارد روند رشد کودک در طول زمان است. اگر رشد قد و وزن کودک در مسیر طبیعی قرار داشته باشد، معمولاً جای نگرانی وجود ندارد.

در صورتی که والدین درباره وزن‌گیری یا وضعیت رشد فرزند خود نگرانی داشته باشند، بهتر است به جای مقایسه با دیگران، با یک بهترین متخصص بیماری های کودکان مشورت کنند تا وضعیت رشد کودک به‌صورت علمی و دقیق بررسی شود.

تغذیه شیرخواران در سال اول زندگی

سال اول زندگی یکی از مهم‌ترین مراحل رشد کودک محسوب می‌شود. در این دوره مغز، سیستم عصبی، استخوان‌ها و بسیاری از اندام‌های بدن با سرعت بالایی رشد می‌کنند. به همین دلیل تغذیه مناسب در این بازه زمانی اهمیت ویژه‌ای دارد.

تغذیه با شیر مادر

شیر مادر بهترین منبع تغذیه برای شیرخوار محسوب می‌شود. این ماده ارزشمند علاوه بر تأمین نیازهای غذایی نوزاد، حاوی ترکیباتی است که به تقویت سیستم ایمنی و محافظت در برابر بسیاری از بیماری‌ها کمک می‌کند.

مطالعات متعدد نشان داده‌اند کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند، در برابر بسیاری از عفونت‌ها و بیماری‌های دوران کودکی مقاومت بیشتری دارند. همچنین شیر مادر به راحتی هضم می‌شود و معمولاً مشکلات گوارشی کمتری ایجاد می‌کند.

زمان شروع غذای کمکی

پس از پایان شش ماهگی، نیازهای تغذیه‌ای کودک افزایش پیدا می‌کند و لازم است غذای کمکی به تدریج وارد برنامه غذایی او شود. شروع غذای کمکی باید به آرامی و با حجم کم انجام شود.

بهتر است هر ماده غذایی جدید به تنهایی معرفی شود تا در صورت بروز حساسیت یا مشکل گوارشی، علت آن مشخص باشد. والدین نباید انتظار داشته باشند کودک از همان ابتدا حجم زیادی غذا مصرف کند. آشنایی با غذاهای جدید یک فرآیند تدریجی است.

نقش سلامت دستگاه گوارش در تغذیه کودک

سلامت دستگاه گوارش تأثیر مستقیمی بر اشتها، رشد و جذب مواد مغذی دارد. مشکلاتی مانند یبوست مزمن، اسهال طولانی‌مدت، ریفلاکس شدید یا اختلالات جذب می‌توانند باعث کاهش اشتها و اختلال در رشد کودک شوند.

در چنین شرایطی ممکن است علاوه بر ارزیابی‌های معمول، نیاز به بررسی توسط متخصص بیماری های گوارش کودکان وجود داشته باشد تا علت اصلی مشکل مشخص و درمان مناسب آغاز شود.

بهترین مواد غذایی برای رشد کودکان

رشد مناسب کودکان نیازمند دریافت گروه‌های مختلف غذایی است. هیچ ماده غذایی به تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای بدن را تأمین کند. به همین دلیل تنوع غذایی اهمیت بسیار زیادی دارد.

پروتئین‌ها

پروتئین‌ها نقش مهمی در ساخت عضلات، استخوان‌ها و بافت‌های بدن دارند. گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و لبنیات از منابع ارزشمند پروتئین محسوب می‌شوند.

میوه‌ها و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات سرشار از ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند. مصرف منظم آن‌ها به تقویت سیستم ایمنی، سلامت دستگاه گوارش و رشد مطلوب کودک کمک می‌کند.

لبنیات

لبنیات منبع مهم کلسیم، فسفر و پروتئین هستند. این مواد در رشد و استحکام استخوان‌ها و دندان‌های کودک نقش اساسی دارند.

غلات کامل

غلات کامل مانند نان‌های سبوس‌دار، جو دوسر و برنج کامل انرژی مورد نیاز کودک را تأمین می‌کنند و حاوی فیبر و مواد مغذی ارزشمندی هستند.

علائم هشداردهنده مشکلات تغذیه‌ای در کودکان

اگرچه بسیاری از تغییرات اشتها در کودکان طبیعی هستند، اما برخی علائم می‌توانند نشانه وجود یک مشکل زمینه‌ای باشند. کاهش وزن قابل توجه، توقف رشد، بی‌اشتهایی طولانی‌مدت، خستگی مداوم، رنگ‌پریدگی و مشکلات گوارشی مکرر از جمله مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند.

امروزه بسیاری از والدین برای بررسی اولیه علائم و دریافت راهنمایی تخصصی از خدمات مشاوره آنلاین بیماری های عمومی کودکان استفاده می‌کنند. این خدمات می‌توانند به تصمیم‌گیری بهتر والدین کمک کنند و در صورت نیاز، مراجعه حضوری به پزشک را تسهیل نمایند.

چه زمانی باید برای مشکلات تغذیه‌ای کودک به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از تغییرات اشتها در کودکان طبیعی هستند و معمولاً جای نگرانی ندارند. برای مثال ممکن است کودکی در یک هفته اشتهای بسیار خوبی داشته باشد و در هفته بعد غذای کمتری مصرف کند. این نوسانات در بسیاری از موارد بخشی از روند طبیعی رشد هستند. با این حال برخی علائم می‌توانند نشان‌دهنده وجود یک مشکل پزشکی یا تغذیه‌ای باشند که نیاز به بررسی تخصصی دارند.

اگر کودک شما کاهش وزن قابل توجهی داشته است، روند رشد او متوقف شده، دچار بی‌اشتهایی طولانی‌مدت شده یا علائمی مانند ضعف، خستگی، رنگ‌پریدگی، استفراغ‌های مکرر، یبوست شدید یا اسهال مزمن دارد، بهتر است موضوع را جدی بگیرید. همچنین کودکانی که به طور مداوم از درد شکم شکایت می‌کنند یا نسبت به گروه‌های مختلف غذایی مقاومت شدید نشان می‌دهند، ممکن است به بررسی‌های بیشتری نیاز داشته باشند.

نکته مهم این است که بسیاری از والدین تصور می‌کنند هر مشکل تغذیه‌ای با مصرف مکمل‌ها یا افزایش حجم غذا برطرف می‌شود، در حالی که گاهی علت اصلی یک بیماری زمینه‌ای، مشکلات گوارشی، حساسیت‌های غذایی یا حتی مسائل رفتاری و روان‌شناختی است. به همین دلیل تشخیص صحیح علت مشکل اهمیت بسیار زیادی دارد.

در چنین شرایطی مراجعه به متخصص بیماری های کودکان می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند و به والدین کمک کند بهترین تصمیم را برای سلامت فرزند خود بگیرند.

نقش خانواده در شکل‌گیری عادات غذایی سالم

کودکان بیشتر از آنکه به توصیه‌های والدین گوش دهند، رفتار آن‌ها را تقلید می‌کنند. اگر والدین خودشان از میوه، سبزیجات و غذاهای سالم استفاده کنند، احتمال اینکه کودک نیز این الگو را بپذیرد بسیار بیشتر خواهد بود.

محیط غذا خوردن نیز اهمیت زیادی دارد. صرف غذا در کنار خانواده، خاموش بودن تلویزیون و تلفن همراه هنگام غذا خوردن و ایجاد فضایی آرام و دوستانه می‌تواند تاثیر مثبتی بر رفتار غذایی کودک داشته باشد.

یکی از اشتباهات رایج این است که والدین هنگام غذا خوردن مدام درباره میزان غذای مصرفی کودک صحبت می‌کنند. جملاتی مانند «فقط دو قاشق خوردی» یا «چرا مثل خواهرت غذا نمی‌خوری؟» معمولاً نتیجه مطلوبی ندارند. بهتر است تمرکز خانواده روی لذت بردن از وعده غذایی باشد، نه مقدار غذایی که کودک مصرف می‌کند.

همچنین والدین باید صبور باشند. شکل‌گیری عادات غذایی سالم یک فرآیند زمان‌بر است و معمولاً در چند روز یا چند هفته اتفاق نمی‌افتد. استمرار در رعایت اصول صحیح تغذیه می‌تواند نتایج بسیار ارزشمندی در سال‌های آینده ایجاد کند.

تغذیه سالم امروز، سلامت فردای کودک

عادت‌های غذایی که در سال‌های ابتدایی زندگی شکل می‌گیرند، تأثیرات بلندمدتی بر سلامت افراد دارند. کودکانی که از همان ابتدا با میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات، پروتئین‌های سالم و غذاهای خانگی آشنا می‌شوند، معمولاً در بزرگسالی نیز انتخاب‌های غذایی سالم‌تری دارند.

از طرف دیگر، وابستگی زودهنگام به تنقلات ناسالم، نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند زمینه‌ساز چاقی، دیابت، بیماری‌های قلبی و سایر مشکلات سلامت در آینده شود.

بنابراین هدف از تغذیه سالم فقط سیر کردن کودک یا افزایش وزن او نیست؛ بلکه ایجاد پایه‌ای محکم برای سلامت جسمی و ذهنی او در تمام مراحل زندگی است. هر انتخاب غذایی که امروز برای کودک انجام می‌شود، می‌تواند روی سلامت سال‌های آینده او اثر بگذارد.

جمع‌بندی

تغذیه کودکان و شیرخواران فقط به نوع غذا محدود نمی‌شود و شیوه برخورد والدین با غذا خوردن کودک نیز نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری عادات غذایی سالم دارد. اجبار نکردن کودک به غذا خوردن، معرفی تدریجی غذاهای جدید، حذف تنقلات ناسالم، مشارکت دادن کودک در فرآیند غذا خوردن، پرهیز از استفاده از غذا به عنوان ابزار تشویق یا تنبیه و خودداری از مقایسه کودک با دیگران از مهم‌ترین اصولی هستند که می‌توانند به ایجاد رابطه‌ای سالم میان کودک و غذا کمک کنند.

همچنین والدین باید به یاد داشته باشند که هر کودک ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد خود را دارد و رشد، اشتها و نیازهای تغذیه‌ای او ممکن است با سایر کودکان متفاوت باشد. توجه به روند رشد کودک و مراجعه به دکتر اطفال در صورت وجود علائم هشداردهنده، بهترین راه برای اطمینان از سلامت اوست.

در نهایت، صبر، آرامش و استمرار مهم‌ترین ابزارهای والدین در مسیر شکل‌گیری عادات غذایی سالم هستند. کودکانی که در محیطی آرام و بدون فشار رشد می‌کنند، معمولاً رابطه مثبت‌تری با غذا خواهند داشت و سلامت بیشتری را در سال‌های آینده تجربه می‌کنند.